نقشه راه من، برای نوشتن در حوزه کتاب‌خوانی (۲۶ شهریور ۱۳۹۶)

نقشه راه من برای نوشته‌های مرتبط با کتاب‌خوانی
استاندارد

الزام خود به «طی طریق» در راه هدف از طریق اعلام به دیگران

جامعه سعی می‌کنه ما رو مرتب بترسونه، تا ازش جدا نشیم (بیشترش از روی خیرخواهیه). برا همینه که می‌گن:

گر خواهی نشوی رسوا، همرنگ جماعت شو.

من نمی‌خوام مثل خیلی‌های دیگه بگم این ضرب‌المثل درسته یا غلط. نکتم اینه که

چه ایرادی در رسوا شدن می‌بینید اگر، نتیجه تلاش بالا بردن احتمال رسیدن به یک نتیجه عالی بوده باشد؟

یادمه هر وقت از رسیدن به اهدافم می‌گفتم و تلاش می‌کردم مسیر رو با قدرت پیش برم … خیلی از اطرافیان می‌گفتن: برای چی می‌گی؟ نگو چشمت می‌زنن… اگر نرسیدی مسخرت می‌کنن. جالبه که، من به خواسته‌هام (که شاید بعدا ارزش چندانی برام نداشتن) رسیدم، اما دیگه اون اطرافیان رو زیاد ندیدم!

روی تاثیر گفتن یک هدف به اطرافیان و نگفتنش تحقیقات زیادی شده. به این نتیجه رسیدن که (یک پست کامل براش می‌گذارم، فعلا خلاصش رو می‌گم)  با گفتن اصل یک هدف به دیگران، احتمال رسیدن به اون هدف کاهش پیدا می‌کنه. از طرف دیگه، همون محققین می‌گن که اگر به جای هدف، ملزومات کار رسیدن بهش رو به بگید (یعنی مسیری که می‌خواهید برید رو توصیف کنید و نه هدف رو)، شانستون افزایش پیدا می‌کنه. بگذارید با یک مثال توضیح بدم:

شما می‌خواهید لاغر کنید. حتی دقیق هم تعیین کردید که می‌خواهید تا اسفند وزنتون رو برسونید به ۷۰ کیلو. در دو حالت می‌تونید در راستای هدفتون با اطرافیان حرف بزنید:

۱- من می‌خواهم تا اسفند برسم به ۷۰ کیلو.

۲- من باید پیتزا، سرخ‌کردنی، مخلفات (بیسکوییت، کلوچه، چیپس و …) نخورم و روزی ۳۰ دقیقه پیاده‌روی کنم.

جفت موارد فوق، دارن به یک نتیجه اشاره می‌کنن، اما بالایی مضره و پایینی بسیار اثر بخش! جالبه که اگر پایینی رو خوب بگید، حتی گفتن شماره ۱ هم کم‌اثر می‌شه. حالا در مورد کتاب هم می‌تونید دو تا موضوع رو به اطرافیانتون بگید:

۱- من می‌خوام تا ۲ سال دیگه یک متخصص در حوزه X بشم. خیلی خفن بشم و …

۲- من باید هفته‌ای یک کتاب در حوزه X بخونم و نشریات حوزه مورد نظرم رو به صورت مرتب مطالعه کنم.

باز هم اولی مضر ولی دومی سودبخشه!  بگذارید اصلا در مورد  همین وبلاگ حرف بزنیم.

۱- من می‌خوام یک کتاب اصل، خیلی خفن و پر محتوا در مورد کتاب‌خوانی بنویسم که حداقل ۸۰۰ صفحه مطلب داره.

۲- من باید یک روز در میان، حداقل یک مطلب در اون مورد بگذارم، که یک حداقل‌های کمی و کیفی رو داشته باشه.

اولی رو من نمی‌تونم ادعا کنم، اما فکر می‌کنم دومی برای من سودمند باشه. توجه کنید، اولی رو باید در ذهن داشته باشید و به کسی نگید. دومی رو باید هم در ذهن داشته باشید، هم بهش عمل کنید و هم به دیگران بگید.

 

حالا، مثل هر پروژه دیگه‌ای که انجام دادم و می‌دم، بعد از چند وقت که یکم ذهنم روش مترکز شد، یک «شِبه‌ِنقشه راه» طراحی می‌کنم، با کمی جزئیات و زمان‌بندی. هدفم از خلق این نوشته، نه‌تنها ایجاد یک نقشه راه برای خودمه، بلکه یک تعهد خارجی هست که من رو مجبور کنه، یک سری حداقل‌ها رو رعایت کنم. اون حداقل‌ها رو با شما عهد می‌بندم و سعی می‌کنم همشون رو اجرا کنم.

۱-هر ماه حداقل ۱۰ بخش در مورد کتابخوانی نوشته بشه. (بخش‌ها رو در فهرست زیر تعیین کردم)

۲- هر نوشته بدون این که در اون آب بسته بشه، باید حداقل ۸۰۰ کلمه باشه.

۳- اگر یکی از موارد فوق رو در یک ماه اجرا نکردم، ماه بعدش با جریمه «حداقل ۲۰ درصد بهره» جبرانش کنم.

شما هم می‌تونید چنین عهدهایی با خودتون ببندید، برای من خیلی جالب بود، برخی از افرادی که من قبولشون داشتم، توصیف ID شبکه اجتماعیشون رو به جای این که بنویسن «یک آذر ماهی جذاب» نوشته بودن «خواندن ۵۰ کتاب در سال». یعنی با وجود کار زیاد، همه جا، جار می‌زنن که من باید این کار رو بکنم. ذهن ما دنبال راه راحت می‌ره. اگر کمی بهش راحت بگیرین، تمام عادات شما رو خراب می‌کنه.

 

فهرست فصل‌ها و بخش‌های مربوط به کتاب‌خوانی

اوایل که می‌خواستم در مورد کتاب‌خوانی بنویسم، یک کلیاتی در ذهنم بود. هدفم این بود که تجربم و مطالعاتم رو با شما در میون بگذارم. این شد که یک طرح خیلی ساده اولیه (در حد عنوان فصل) استخراج کردم، در مورد این که قراره به چه چیزی تبدیل بشه هیچ دیدی نداشتم. همینطور نوشتم و نوشتم. حالا بعد از ۳۰ روز نوشتن، تصمیم گرفتم تا عزمم رو جذم کنم تا یک لایه پایین‌تر برم و در حد بخش هم بنویسم، تا شما هم بدونید قراره این قطار به کجا بره؟

 

قبل از این که به فهرست نگاه کنید، لازم می‌دونم چند تا نکته رو خدمتتون عرض کنم.

۱- فهرستی که در زیر مشاهده می‌کنید، یک فهرست زنده است. یعنی با دیدگاه‌های شما و چیزهایی که به ذهنم می‌رسه، بخش‌های جدیدی رو در این فهرست تزریق خواهم کرد.

برای این که شما هم از تغییرات مطلع بشید، از دو طریق به شما خواهم گفت که چه چیزی در فهرست اضافه شده: اول این که از امروز اگر چیز جدیدی اضافه شد اون‌ها رو با رنگ قرمز نشون می‌دم. دوم: همیشه تاریخ بروزرسانیش رو اعلام می‌کنم.

۲- اگر محتوای بخشی رو بنویسم، اون رو لینکش می‌دم به صفحه مورد نظر. از طرفی دیگه زیرش یک خط کشیده خواهد شد (الان ۱۹ بخش چرا کتاب بخوانیم لینک دارن).

۳- حتما نقص‌ها رو به من بگید تا اضافه کنم. می‌‌تونید بخش‌های پیشنهادیتون رو به عنوان دیدگاه، زیر همین نوشته اعلام کنید. دوست دارم با هم، یک طرح نو در اندازیم و یک محتوای به اندازه کافی جامع بنویسیم.

۴- برخی مطالب، در پاسخ به دیدگاه‌های شما یا به صورت یک نکته جانبی در حوزه کتاب‌خوانی نوشته شده و  خواهد شد. اون‌ها رو به عنوان ضمایم در انتهای فهرست آوردم و می‌آرم.

۵- برای دسترسی شما، یک گزینه در فهرست برای این صفحه ایجاد خواهم کرد، همچنین در زیر صفحه (footer) هم یک لینک ثابت برایش منظور خواهم کرد.

۶- بخش‌های * (ستاره)دار،‌ آن‌‌هایی هستند که به لحاظ نوشتن تکمیلی هستند و نه خواندن! یعنی دقیقا جزئی از بخش‌ها هستند اما من برای این که خیلی دچار کمال‌گرایی نشوم، ایده را می‌نویسم تا بعدها در همان بخش تکمیلشان کنم. در واقع ستاره‌دارها، در ترتیب نوشتن، اولویت آخر را دارند.

 

آخرین بروزرسانی ۲۶ شهریور ۱۳۹۶

مقدمه

۱- چرا کتاب بخوانیم؟

۲- وقتی از کتاب خواندن صحبت می‌کنیم دقیقا داریم در مورد چی حرف می‌زنیم؟

  • کتاب چیست؟ مروری بر تعریف و مفهوم «کتاب»
  • بین کتاب دیجیتال، کتاب صوتی، کتاب چاپی، کتاب پاورقی‌وار، کتاب زنده، کدام را انتخاب کنیم؟ مزیت و معایب هر کدام چیست؟
  • آیا هر کتاب خواندنی را می‌توان کتاب خواندن محسوب کرد؟
  • قرار نیست همیشه کلاس اول ابتدایی زندگی کنیم. خودِ «مطالعه کردن» یک مهارتِ نیازمند به تقویت و توسعه است.

۳- چطورکتاب بخوانیم؟

  • اُنس و آشنایی با کتاب و مطالعه کتاب
  • روش مرور اولیه کتاب.
  • چند طبقه‌بندی اولیه از کتاب‌ها برای مطالعه.
  • قطعه‌بندی نوشته کتاب به لحاظ سخت‌‌افزاری!
  • قطعه‌بندی محتوای کتاب به لحاظ نرمٰ‌افزاری!
  • مروری بر روش‌های پردازش اولیه کتاب: ۱- یادداشت برداری، خلاصه‌برداری و گزیده‌نویسی
  • مروری بر روش‌های پردازش اولیه کتاب: ۲- حاشیه‌نویسی
  • مروری بر روش‌های پردازش اولیه کتاب: ۳- تحلیل سطحی و حل مسائل
  • مروری بر روش‌های پردازش اولیه کتاب: ۴- پیش نویسی و حدس محتوا
  • مروری بر روش‌های پردازش اولیه کتاب: ۴- پیش‌مطالعه
  • مروری بر روش‌های پردازش اولیه کتاب: ۴- بازنویسی
  • ابزارهای کمکی برای حفظ و فهم محتوای کتاب: ۱- طبقه‌بندی محتوا
  • ابزارهای کمکی برای حفظ و فهم محتوای کتاب: ۲- یادگیری کریستالی
  • ابزارهای کمکی برای حفظ و فهم محتوای کتاب: ۳- درخت و گراف دانش
  • ابزارهای کمکی برای حفظ و فهم محتوای کتاب: ۴- نشخوار محتوا (درونی و بیرونی)
  • آیا تندخوانی خوب است؟ فلسفه تندخوانی چیست؟
  • مروری بر روش‌های اولیه تندخوانی: تقویت و کمک به چشم
  • مروری بر روش‌های اولیه تندخوانی: تقویت و کمک به دست
  • مروری بر روش‌های اولیه تندخوانی: تقویت ذهن و کمک به حافظه
  • مروری بر روش‌های اولیه تندخوانی: روش‌های تمرین
  • معرفی ابزارهای و روش‌های مطالعه کتاب دیجیتال
  • معرفی ابزارها و روش‌های مطالعه از طریق کتاب صوتی
  • روش مطالعه کتاب‌های دنباله‌دار و زنده
  • روش مطالعه با توجه به طبقه‌بندی‌های کتاب: ۱- طبقه‌بندی موضوعی
  • روش مطالعه با توجه به طبقه‌بندی‌های کتاب: ۱- طبقه‌بندی وابسته به کاربرد
  • روش مطالعه با توجه به طبقه‌بندی‌های کتاب: ۱- طبقه‌بندی حجمی و سخت‌افزاری
  • روش مطالعه با توجه به طبقه‌بندی‌های کتاب: ۱- طبقه‌بندی حسی و سِنی
  • انتخاب زمان و مکان برای مطالعه کتاب.
  • مروری بر شرایط مناسب مطالعه کتاب: نور، صدا، حرکت.
  • مروری بر ابزارهای جانبی مطالعه: چراغ مطالعه، کتابخوان ای-اینک، پخش‌کننده صدا، گرفتن محتوای زنده و …
  • ابزارها و نرم‌افزارهای کاربردی در مطالعه: مدیریت، دانلود، مشاهده و …
  • حالات مناسب بدن در مطالعه کتاب.
  • هر مرحله از زندگی، کتاب مخصوص خود را می‌طلبد.
  • در مورد نقش مربی کتاب‌خوانی در کیفیت و کمیت مطالعه کتاب
  • نحوه انتخاب مربی کتاب‌خوانی و روش‌‌هایی در باب راضی کردن او
  • هر مربی کتاب‌خوانی برای یک دوره است.

۴- چطور کتاب‌خوان بمانیم و از کتاب‌خوانی لذت ببریم؟

  • عملیات جانبی لازم برای کتاب‌ٰخواندن: بو، حس، زیباکردن و …
  • عملیات جانبی لازم برای کتاب‌ٰخواندن: نگهداری و حفظ حرمت کتاب
  • نکاتی در باب کتاب‌خانه‌داری
  • همیشه لذت در راحتی نیست، لذت از سختیِ خواندن کتاب‌های سخت.
  • شاخص‌های مهمی که باید یک حد آستانه برای آن‌ها نگه داریم تا بتوانیم اسم خود را کتاب‌خوان بگذاریم.

۵- چطور دیگران رو به کتاب‌‌خوانی تشویق کنیم؟

  • تشویق به مطالعه با تغییرات در رفتار و گفتار
  • در معرفی کتاب، سعی کنید معما ایجاد کنید نه این که داستان را لو بدهید.
  • ارجاع به مطالعه کتاب به جای بحث و گفتگوی بیهوده
  • ترفندها و فرایندهای هدیه کتاب
  • روش توصیف خوب و زیبای محتوای کتاب‌ها برای دیگران به صورت شفاهی یا نوشتاری
  • تشویق به کتاب‌خوانی تمرین بازاریابی است، منتهی مجانی برای دیگران!
  • در نقد و تخریب نویسنده‌ها، کمی دورتر از نوک دماغ را ببینیم.
  • نوشته‌ای در باب قرض دادن و امانت دادن کتاب.
  • شبکه‌های اجتماعی کتاب محور

۶- چطور کتاب انتخاب کنیم و بخریم؟

  • از نمایشگاه کتاب، خرید نکنید مگر ….
  • تفریح زیبای کتاب‌فروشی و نمایشگاه کتاب‌گردی
  • با کتاب‌های گُلدکوییستی بیشتر آشنا شویم (کتاب‌های بی‌بار و پرفروش).
  • با کتاب‌های جایزه‌برده بیشتر آشنا شویم (کتاب‌های بی‌بار، پُراسم و پرفروش).
  • با کتاب‌های پفک‌وارو توهم‌زا بیشتر آشنا شویم (کتاب‌های کم‌بار، پُراسم، پرفروش و توهم‌زا).
  • در مورد محتوای کتاب بدانیم، اما آن را برای خود لو ندهیم.
  • آشنایی با قطع کتاب، جنس کاغذ، کیفیت چاپ، ترفندهای قیمت‌گذاری
  • معرفی فروشگاه‌ها و نمایشگاه‌های کتاب خوب: ۱- فیزیکی در تهران
  • معرفی فروشگاه‌ها و نمایشگاه‌های کتاب خوب: ۱- فیزیکی در شهرستان‌ها
  • معرفی کتاب‌خوانه‌های عمومی (دولتی و خصوصی) در تهران
  • معرفی کتاب‌خوانه‌های عمومی در شهرستان‌ها
  • معرفی وبگاه‌‌های مفید برای پیش‌مطالعه و انتخاب کتاب
  • معرفی وبگاه‌‌های مفید برای خرید و انتخاب کتاب
  • روش‌هایی ساده برای خریدن ارزانتر کتاب‌ها
  • نگاهی به تاثیر طرح جلد در انتخاب کتاب
  • نگاهی به تاثیر ناشر در انتخاب و خرید کتاب
  • نگاهی به تاثیر روش حروفچینی، صفحه‌بندی و کیفیت چاپ در انتخاب کتاب
  • سعی کنید حتما زبان انگلیسی را در حد محاوره یاد بگیرید.

۷- چطور کتاب‌خوانی را شروع کنیم؟ (و به دیگران کمک کنیم تا شروع کنند)

  • تهیه نقشه راه برای شروع
  • انتخاب یک مجموعه کتاب برای شروع.
  • آیا لازم است کتاب بخرم؟  آغاز کار برای دستیابی به کتاب.
  • برنامه توسعه مهارتی، ذهنی و جسمی.
  • یا مربی کتاب‌خوانی پیدا کنید و اگر نبود یک مربی بسازید.

۸- چطور کتاب بنویسیم؟

  • اصلا لازمه کتاب بنویسیم؟
  • لازمه برای کتاب نوشتن دانش خیلی زیادی داشته باشیم؟
  • نگاهی به بحث کپی‌رایت یا حقوق مولف در ایران (ماندگارتر از هر جا و ضعیف‌تر از هر جا).
  • نگاهی به وضعیت ترجمه و مسائل موجود در ترجمه کتاب در ایران.
  • روش درختی در نوشتن کتاب
  • می‌خواهید کتاب بنویسید؟ با یک کله آغاز کن…
  • می‌خواهید کتاب بنویسید؟ یک کلمه بیشتر
  • چند تا کتاب باید بنویسید تا موفق شوید؟ اصلا آیا امکان موفقیت در نویسندگی وجود دارد؟
  • فرایندهای لازم در نوشتن و آماده‌سازی کتاب
  • نکاتی در مورد ابزارهای نوشتن کتاب (حروفچینی، ویراستاری، صفحه‌آرایی و طراحی جلد)
  • آشنایی با یک ابزار و یک کتاب بسیار مهم در ویراستاری کتاب
  • نکاتی در مورد آداب نوشتن کتاب
  • نکاتی در باب فرایندهای لازم برای نشر کتاب چاپی
  • نکاتی در باب فرایندهای لازم برای نشر کتاب دیجیتال
  • نکاتی در باب فرایندهای لازم برای نشر کتاب صوتی
  • نکاتی در باب فرایندهای لازم برای نشر کتاب دنباله‌دار و زنده
  • چطور متخصصین را در حوزه کتاب پیدا کنم؟ از تایپیست، ویراستار و صفحه‌آرا گرفته تا ناشر و پخش کتاب.

۹- چه موقع کتاب نخوانیم؟

  • پروژه‌ها و تحلیل‌های سخت (زمان)
  • تصمیم‌گیری‌های سخت (پرهزیز از انحراف ذهن)
  • در زمان حرکت کتاب نخوانید، بلکه کتاب‌ها را در ذهن نشخوار کنید.
  • وقتی که اجازه‌اش را ندارید و نمی‌توانید بگیرید.
  • زمان‌های خیلی کوتاه.
  • وقتی زندگی، کتاب‌های زنده را به شما می‌نمایاند.
  • کتاب، دوست، فیلم، موسیقی، تئاتر، سینما، سفر، کار هر کدام در جای خود (اگر داشته باشند).

۹ – فرار از کتاب‌زَدِگی

  • ما دریازده می‌شویم، چون نگاهمان در سطح است! عجیب است که نسبت به ۸۰ درصد زمین کور هستیم.
  • ماجرای من و انتگرال. برای سقوط از دره، یک سانتیمتر هم کافیست. مواظب خودتان باشید.
  • نحوه از بین بردن طعم بد (و نه تلخ) کتاب‌ها (تاحالا طعم بد تخمه گندیده، لای تخمه‌ها رو چشیدی؟)
  • ترکیب کتاب با سایر تفریح‌ها (فیلم، موسیقی، علم و …)
  • آیا دستورات یک رییس را کتاب می‌دانید؟ من هم کتاب‌های درسی را کتاب نمی‌دانم. لطفا به هیچ وجه از کلمه «کتاب» به جای «کتاب درسی» استفاده نکنید و با هم مقایسه نکنید.
  • هیچ کس تحمل خوردن ۳۰۰۰ حبه قند را ندارد. تنوع را رعایت کنید.
  • برای نشخوار و کشف کاربرد محتوای کتاب‌ها زمان بگذارید، کسی ساندویچ کامل را در حلق فرزند خود فرو نمی‌کند.

۱۰- خوب بعدش چی؟

  • حرم در پیش و حرامی در پس.
  • فقط یک کتاب بیشتر!
  • نحوه نوشتن برنامه عملی دراز مدت برای کتاب‌خوانی.
  • مشق نوشتن با کتاب‌های خوب.

 

نکاتی برای کتاب‌خوانی:

۱- برای مطالعه و کتاب‌خوانی، از رانندگی آموز، اگر طالب فِیضی.

۲- میوه‌ها، دیگر طعم میوه نمی‌دهند! نه به خاطر کِشت صنعتی، بلکه به خاطر مصرف صنعتی.

۳- الگوسازی‌های ریاکارانه را کنار بگذارید. با ارزش‌های خود، یکبار برای همیشه کنار بیایید.

۴- کتاب‌ها را مانند لمس سخت‌گیرانه ظرف کثیفی بخوانید، که می‌خواهید پاک شود.

۵- با فرایند استعمال سیگار، کتاب خواندن را یاد بگیریم.

۶- من نقد نمی‌کنم، می‌آموزم. نقش خود را یاد بگیرید و درک کنید. اغلب اوقات بهتر است فقط یک مصرف‌کننده باشید و تحلیل‌گر.

 

ضمایم:

 

4 دیدگاه در “نقشه راه من، برای نوشتن در حوزه کتاب‌خوانی (۲۶ شهریور ۱۳۹۶)

  1. میلاد امیری

    سلام
    از طریق سایت محمدرضا شعبانعلی با شما آشنا شدم و از همون روز به صورت منظم مطالب وبسایت شما رو دنبال میکنم . موضوعِ بسیار مهم و تاثیرگذاری رو انتخاب کردید و در انتخاب بخش ها و فصل ها دقت بالایی دارید ، خدا قوت میگم .
    از اینکه خواننده ی مطالب شما هستم ، خوشحالم .

    پایدار باشید

  2. سلام.
    بخشی از نوشته‌اتون که در مورد، گفتن یا نگفتن هدف به دیگران هست، برام جالب و تامل برانگیز هست.
    من همیشه این مشکل و سوال را داشتم که چرا وقتی اهدافم را برای کسی بازگو می‌کنم به احتمال 90% عملی نمی‌شوند یا حتی اگر مدت‌هاست که از اجرای آن می‌گذرد بعد از به اشتراک گذاری با بقیه دیگر قادر به ادامه راه نیستم.
    این مسئله انقدر برایم پررنگ است که گاهی حتی از گفتن اهدافم به دیگران می‌ترسم. نوشته‌هاتون در مورد نحوه‌ی درست بازگو کردن اهداف برام مفید بود و منتظر پست کاملی که اشاره کردید در این زمینه خواهید نوشت، هستم.
    با تشکر.

  3. سارا حق بین

    درود بر دوست عزیز
    اول بسیار سپاسگزارم از دوست عزیزی که اینجا و شما رو به من معرفی کرد که به نظر میاد دریچه ی ارزشمند دیگری از زندگی رو به روی من نمایان کرده.
    دوم بسیار مشتاقم زودتر مطالبی که در نقشه راه اشاره کردین تکمیل بشه و هر چه بیشتر در مورد چرایی و چگونگی اولین اولویت زندگیم، از منظر شما بدونم.

    موفق تر باشی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *