رافائل، اقلیدس، سنزیو راه شاهانه با هندسه وجود ندارد

داستان: در هندسه (یادگیری) راه شاهانه وجود ندارد.

این داستان به نظر من خیلی مهمه و باید برای شاگردها، فرزندها و اطرافیانمون تعریف کنیم. فکر کنم، اقلیدس جزء اولین ریاضی‌دانانی باشه که ما در دبستان شناختیم. قضیه‌هاش معروفن. اما یک روایت جالب هم در مورد ایشون هست.

در زمان اقلیدس (۳۶۵–۲۷۵ پیش از میلاد)، یادگیری دانش به این راحتی نبود، دانستنی‌های زیادی هم وجود نداشت. طبق مطالعاتی هم که من داشتم، در اون زمان، هندسه جزء پیشرفته‌ترین و عمیق‌ترین حوزه‌های دانش بود. این بوده که بطلمیوس اول، پادشاه مصر و لیبی ترغیب می‌شه (از طرف اطرافیان) که بره پیش اقلیدس و هندسه یاد بگیره. اما نکته اینجا بود که فهم و درک اصول هندسه سخت‌تر از این حرف‌هاست (خدا رو شکر فهمید!) و از اقلیدس طلب راه ساده‌تری برای یادگیری کرد. اینجا بود که اقلیدس در جواب می‌گه:

در هندسه راه شاهانه وجود نداره.

توی این روزها، واقعا باید بپذیریم که راه شاهانه‌ای به یادگیری و مهارت وجود نداره. اگر طالب بهره‌گیری از دانش روز هستیم، باید راه‌های شاهانه (خوابیدم، با گوشی مطالعه کردن، فقط خوندن، کتاب گویا و …) رو فراموش کنیم.

البته که راه‌های آموزش بهبود پیدا کردن و توسعه یافتن، اما باز هم نمی‌شه اونقدرها سرعت یادگیری رو بالا برد. برای همین من در تمامی بخش‌های چرا کتاب می‌خوانیم، روی فرایند مطالعه تاکید دارم، محتوا هم ارزش داره، اما بدونید اگر این فرایند رو به فرایندهای دیگه‌ای تبدیل کنیم، دانش در ما رسوب نخواهد کرد.

من همیشه برای اون‌هایی که می‌خوان ریاضی یاد بگیرن، می‌گم

نمی‌تونی زیر یادگیری ریاضیات رو زیاد کنی (شب امتحانی یا حتی ماه امتحانی بخونی)! ته می‌گیره و می‌‌سوزه. باید زیرش رو کم بگذاری تا سر زمانش دم بکشه. نمی‌تونی یهو یک کتاب ریاضی (یا مفهمومی از هر رشته‌ای) رو بگیری و بری تا تهش (با کتاب رمان، داستان و … فرق می‌کنه). باید با گذشت زمان ذره ذره‌اش رو تمرین و درک کنی.

 


پانوشت ۱: تصویر بالای صفحه مربوط به مدرسه آتن است که در آن اقلیدس (یا ارشمیدس) هم حضور دارد. نقاشی توسط یک از بزرگترین نقاشان تاریخ یعنی رافائل کشیده شده. در این نقاشی که کل آن را در زیر گذاشتم، اکثر دانشمندان تاریخ آن مدرسه را کشیده است.

مدرسه آتن، اقلیدس و رافائل
مدرسه آتن، اقلیدس و …

1: Zeno of Citium[ 2: Epicurus 3: unknown 4: Boethius or Anaximander? 5: Averroes 6: Pythagoras 7: Alcibiades or Alexander the Great? 8: Antisthenes or Xenophon? 9: unknown or Fornarina as a personification of Love (Francesco Maria della Rovere?) 10: Aeschines 11: Parmenides or Nicomachus? 12: Socrates 13: Heraclitus (Michelangelo?) 14: Plato (Leonardo da Vinci?) 15: Aristotle (Giuliano da Sangallo?) 16: Diogenes of Sinope 17: Plotinus? 18: Euclid or Archimedes (Bramante?) 19: Strabo or Zoroaster? (Baldassare Castiglione?) 20: Ptolemy R: Apelles (Raphael) 21: Protogenes (Il Sodoma or Timoteo Viti)

از اینجا سایر نقاشی‌های مربوط به مدرسه آتن رو می‌تونید مشاهده کنید.

 

پانوشت ۲: برای آن‌هایی که عاشق نظریه توطئه هستند. یک سری دانشمندمثل «سی کی راجو» هندی به تفاوت‌هایی که بین اقلیدس تاریخی و نظریه اقلیدس که شهرت زیادی توسط کلیساهای کاتولیک یافته وجود داره پرداخته و به خاطر این تفاوت‌ها حتی وجود اقلیدس را هم زیر سؤال برده، زیرا به باور او هیج نسخه‌ای مبنی بر اینکه اقلیدس نویسنده کتاب اصول (elements) باشد وجود ندارد. کتاب «اصول» یا همون elements منصوب به اقلیدس حاوی شیوه‌های هندسی و ابتکاری بسیاری هست که خیلی از  ریاضیدان‌ها از آن الهام گرفتند. سال‌ها این کتاب به عنوان مرجع اصلی آموزش هندسه تدریس می‌شد.چند دلیل برای رد حضور اقلیدس در کتاب‌ها و اصول هندسی عنوان شده:

۱- اولین نسخه این کتاب۷۰۰  سال بعد (حدود ۴۰۰ پس از میلاد) نوشته شده.

۲- هیچ جزئیاتی از زندگی اقلیدس در دست نیست، که در مقایسه با دانشمندان دیگه اون زمان خیلی مشکوکه.این رو هم در نظر بگیرید که او طبق روایات عضو فعال کتابخانه بزرگ اسکندریه و نیز درس‌خواندهٔ آکادمی افلاطون بود.

۳- با توجه به قدرت احتمالی و سابقه دزدی آکادمیک، احتمال دزدیده شدن تمامی نتایج در یک کتاب وجود دارد.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *